Thuật toán A9 và A10: Amazon xếp hạng ra sao

Trên Amazon, phần lớn đơn hàng bắt đầu từ ô tìm kiếm. Khách gõ một từ khóa, xem vài kết quả đầu, rồi mua. Thứ hạng của sản phẩm trong trang kết quả đó quyết định phần lớn doanh số. Và thứ hạng được quyết định bởi một thuật toán. Bài viết này giải thích thuật toán đó — thường gọi là A9 và A10 — cùng các yếu tố thực sự đẩy một sản phẩm lên top.

Amazon là một công cụ tìm kiếm, không chỉ là sàn bán hàng

Điều đầu tiên cần hiểu: Amazon vận hành như một search engine (công cụ tìm kiếm), nhưng dành cho việc mua sắm. Khác với Google, người vào Amazon đã có ý định mua (purchase intent — ý định mua hàng). Họ không tìm thông tin, họ tìm sản phẩm để trả tiền.

Vì vậy, vị trí trên trang kết quả cực kỳ có giá. Vài sản phẩm đầu tiên nhận phần lớn lượt nhấp và đơn hàng. Càng xuống dưới, lượng khách nhìn thấy càng giảm mạnh. Đưa sản phẩm lên top tìm kiếm chính là công việc trung tâm của người bán trên Amazon — và đó là lý do phải hiểu thuật toán xếp hạng.

A9 — bộ não xếp hạng đầu tiên

A9 là tên thuật toán tìm kiếm của Amazon, đặt theo A9.com, công ty con từng phát triển nó. Về bản chất, A9 trả lời hai câu hỏi cho mỗi lần khách gõ từ khóa:

1. Sản phẩm này có liên quan đến từ khóa không? (relevance — độ liên quan)
2. Nếu hiển thị, khả năng khách mua có cao không? (conversion — tỉ lệ chuyển đổi)

Câu hỏi thứ hai là điểm mấu chốt. Amazon kiếm tiền theo hoa hồng trên mỗi đơn. Vì vậy sàn ưu tiên hiển thị sản phẩm nào có xác suất bán được cao nhất, chứ không chỉ khớp từ khóa. Một listing khớp từ khóa nhưng ít ai mua sẽ dần bị đẩy xuống. Một listing bán tốt sẽ được đẩy lên. Thuật toán tự học từ hành vi thật của khách.

A10 — khi hành vi khách và uy tín lên tiếng

A10 là tên mà cộng đồng người bán dùng để mô tả cách xếp hạng đã tiến hóa. Cần nói rõ: đây không phải một sản phẩm chính thức Amazon đặt tên, mà là cách gọi quen thuộc trong giới seller để chỉ những thay đổi về sau.

Xu hướng chung của "A10" là đề cao hơn các tín hiệu khó làm giả:

• Hành vi thực của khách: khách nhấp vào, ở lại, và mua — thay vì chỉ khớp từ khóa.
• Traffic ngoài sàn (external traffic): khách được dẫn từ mạng xã hội, quảng cáo ngoài, hay tìm kiếm Google về đúng sản phẩm.
• Uy tín người bán: lịch sử bán hàng, đánh giá thật, tỉ lệ đổi trả thấp.

Nói cách khác, sức nặng dịch chuyển từ những gì người bán tự khai (từ khóa, quảng cáo) sang những gì khách hàng thực sự làm. Đây là một hướng đi hợp lý: thuật toán càng dựa vào hành vi thật, kết quả tìm kiếm càng đáng tin.

Các yếu tố xếp hạng chính

Dù gọi là A9 hay A10, các yếu tố quyết định thứ hạng khá nhất quán. Có thể gom thành vài nhóm:

• Độ liên quan từ khóa: từ khóa xuất hiện đúng chỗ trong tiêu đề, gạch đầu dòng, và backend keywords (từ khóa ẩn khai báo cho hệ thống).
• Tỉ lệ chuyển đổi: bao nhiêu phần trăm người xem listing quyết định mua.
• Tốc độ bán gần đây (sales velocity): sản phẩm bán đều và tăng trưởng được ưu tiên hơn sản phẩm ế.
• Đánh giá và số sao (reviews & rating): vừa là tín hiệu xếp hạng, vừa ảnh hưởng đến chuyển đổi.
• Giá cạnh tranh: giá lệch quá xa mặt bằng ngách sẽ kéo chuyển đổi xuống.
• Tình trạng còn hàng: hết hàng làm rớt hạng, và lấy lại hạng cũ không hề dễ.
• Chất lượng listing: hình ảnh, tiêu đề, nội dung thương hiệu quyết định CTR (click-through rate — tỉ lệ nhấp từ trang kết quả).

Điểm quan trọng: các yếu tố này liên kết với nhau. Listing tốt kéo CTR lên, CTR cao dẫn tới nhiều lượt xem, chuyển đổi tốt biến lượt xem thành đơn, đơn đều đẩy sales velocity, và tất cả cộng lại nâng thứ hạng. Không có một nút bấm duy nhất.

Làm gì để lên top — cách tiếp cận thực tế

Từ các yếu tố trên, công việc đưa sản phẩm lên hạng có thể chia thành vài việc cụ thể:

1. Nghiên cứu từ khóa đúng ý định: tìm những từ khách thật sự gõ khi muốn mua, không chỉ từ mô tả kỹ thuật.
2. Tối ưu listing để chuyển đổi: hình ảnh rõ, tiêu đề đúng trọng tâm, gạch đầu dòng nêu lợi ích. Cách làm listing được nói kỹ trong một thương hiệu global ra đời thế nào.
3. Chăm chỉ số chuyển đổi: giá hợp lý, đủ đánh giá tốt, giải đáp nghi ngại của khách ngay trên trang.
4. Không để hết hàng: quản lý tồn kho là một phần của SEO, không chỉ của vận hành.
5. Kéo traffic chất lượng: dẫn đúng khách vào listing từ các kênh ngoài để củng cố tín hiệu hành vi.

Trên Amazon, bạn không tối ưu cho thuật toán. Bạn tối ưu cho khách hàng — và thuật toán thưởng cho điều đó.

Điều này nói gì với người xây thương hiệu

Bài học lớn nhất: thứ hạng không thể mua đứt bằng quảng cáo. Quảng cáo có thể mồi lượt xem ban đầu, nhưng nếu sản phẩm không chuyển đổi và khách không hài lòng, thứ hạng sẽ tụt lại. Thuật toán, xét cho cùng, chỉ là một cách đo xem khách có thực sự thích sản phẩm hay không.

Đây là lý do người xây thương hiệu tại Equarus tiếp cận Amazon bằng data thay vì cảm tính. Mỗi thay đổi tiêu đề, mỗi lần đổi ảnh, mỗi mức giá đều được đo bằng con số: thứ hạng nhích lên hay xuống, chuyển đổi cải thiện hay không. Amazon chỉ là một trong nhiều sàn — cách các kênh khác nhau vận hành được so sánh trong bản đồ 4 kênh Amazon, TikTok Shop, Walmart, Shopify, và bức tranh lớn của ngành nằm ở global ecommerce là gì.

Nếu bạn thấy hứng thú với công việc đọc thuật toán qua data và đưa sản phẩm lên top, đó chính là một phần của nghề SEO Specialist trong ecommerce global. Chúng tôi luôn tìm những người thích giải câu đố này bằng bằng chứng, không bằng phỏng đoán.