Cách Equarus ra quyết định bằng data
Data-driven không phải khẩu hiệu. Đây là cách một quyết định ở Equarus thực sự đi qua data — từ đặt câu hỏi, chọn chỉ số, đến đo lại kết quả.
"Data-driven" là một trong bốn giá trị cốt lõi của Equarus. Nhưng nói "ra quyết định bằng data" thì dễ; làm được mới khó. Bài này mô tả cách một quyết định thực sự đi qua data ở Equarus — không phải như một khẩu hiệu, mà như một quy trình cụ thể.
Vì sao data thay vì cảm tính
Bán hàng trên các sàn quốc tế tạo ra rất nhiều số. Mỗi lượt xem trang, mỗi đơn, mỗi đồng quảng cáo, mỗi đánh giá đều để lại dấu vết. Trong môi trường đó, cảm tính là một bất lợi.
Lý do đơn giản: cảm tính không kiểm chứng được. Nếu hai người bất đồng và cả hai chỉ dựa vào "tôi thấy vậy", cuộc tranh luận thắng bằng giọng nói to hơn hoặc chức danh cao hơn — không phải bằng sự thật. Data cắt qua chuyện đó.
Ở Equarus, dữ liệu là ngôn ngữ chung: ai cũng đọc được, không phụ thuộc vào cảm giác của một người. Đó là cách một công ty giữ cho quyết định gắn với thực tế, không trôi theo ý kiến.
Một quyết định đi qua data thế nào
Ra quyết định bằng data không phải là "nhìn một biểu đồ rồi chọn". Nó là một quy trình. Ở dạng gọn nhất, nó gồm năm bước.
- Đặt câu hỏi rõ. Trước khi mở bảng số, phải biết mình đang hỏi gì. "Sản phẩm này có nên rót thêm quảng cáo không?" là câu hỏi rõ. "Xem thử số liệu" thì không.
- Chọn đúng chỉ số. Mỗi câu hỏi gắn với vài chỉ số cụ thể trả lời được nó — không phải mọi con số có sẵn. Chọn sai chỉ số dẫn tới kết luận sai dù dữ liệu đúng.
- Thu thập trung thực. Lấy số từ nguồn đáng tin, đủ thời gian để có ý nghĩa. Một ngày tốt bất thường chưa nói lên điều gì.
- Đọc và diễn giải. Con số tự nó không phải quyết định. Phải hiểu vì sao nó như vậy. Doanh số giảm vì hết mùa, vì đối thủ giảm giá, hay vì trang bán có lỗi? Ba nguyên nhân dẫn tới ba hành động khác nhau.
- Quyết, rồi đo lại. Ra quyết định, thực thi, và đặt sẵn thước để đo kết quả. Quyết định không kết thúc lúc bấm nút — nó kết thúc khi ta biết nó đúng hay sai.
Bước cuối là bước hay bị bỏ. Ra quyết định mà không đo lại thì không học được gì. Đo lại biến mỗi quyết định thành một bài học cho quyết định sau.
Các chỉ số Equarus thường nhìn
Để "chọn đúng chỉ số" thành cụ thể, đây là vài con số quen thuộc trong công việc hằng ngày:
- CVR (conversion rate — tỉ lệ chuyển đổi): trong 100 người xem trang, bao nhiêu người mua. Nói lên trang bán và sản phẩm thuyết phục đến đâu.
- ACOS / ROAS: hai cách đo hiệu quả quảng cáo — chi bao nhiêu để ra một đồng doanh thu, và một đồng quảng cáo đem về bao nhiêu doanh thu.
- AOV (average order value — giá trị đơn trung bình): mỗi đơn khách chi trung bình bao nhiêu.
- Đánh giá và số sao: thước đo lòng tin của khách; trên các sàn như Amazon, nó ảnh hưởng trực tiếp đến doanh số.
Không cần thuộc lòng mọi định nghĩa để làm việc ở Equarus. Điểm cần nắm là: mỗi quyết định có những con số phù hợp để soi, và người làm tốt biết chọn đúng con số cho đúng câu hỏi.
Data là ngôn ngữ chung — kể cả với fresher
Một hệ quả của việc lấy data làm chuẩn: trong tranh luận, bên có dữ liệu rõ hơn thắng, không phải bên có chức danh cao hơn.
Điều này rất thực tế với người mới. Một fresher (người mới ra trường) cầm đúng số liệu có thể lật lại phán đoán của một người đi trước — và đó được coi là chuyện tốt, không phải hỗn. Vì mục tiêu không phải bảo vệ cái tôi của ai, mà là tìm ra quyết định đúng.
Đây cũng là lý do văn hóa data hợp với người trẻ có năng lực. Bạn không cần đợi nhiều năm để tiếng nói của mình có trọng lượng. Bạn cần mang số liệu tốt đến bàn. Đọc thêm vì sao Equarus welcome freshers.
Trong một cuộc tranh luận ở Equarus, câu hỏi không phải "ai nói", mà "số liệu nói gì".
Khi data chưa đủ
Trung thực mà nói, không phải quyết định nào cũng có sẵn data đẹp. Đôi khi thị trường quá mới, hoặc phải quyết trước khi có đủ số.
Data-driven không có nghĩa là đứng yên chờ dữ liệu hoàn hảo. Chờ mãi cũng là một quyết định — quyết định chậm. Khi dữ liệu chưa đủ, cách làm là: dùng phần bằng chứng đang có, đặt ra giả thuyết rõ ràng, làm một thử nghiệm nhỏ và rẻ, rồi để kết quả thực tế nói tiếp.
Đây là chỗ Data-driven gặp Speed and Result. Thay vì tranh cãi trên bàn về một điều chưa ai biết chắc, đội chạy một phép thử nhỏ để thị trường trả lời. Học từ một thử nghiệm thật thường nhanh và đáng tin hơn tranh luận trong phòng họp.
Data không quyết thay con người
Một hiểu nhầm cần tránh: data-driven không có nghĩa là số liệu tự quyết thay con người.
Data cho biết chuyện gì đang xảy ra. Con người vẫn phải hiểu vì sao và chọn làm gì tiếp. Cùng một con số có thể dẫn tới hai hành động khác nhau tùy cách diễn giải. Vai trò của data là loại bỏ phỏng đoán mù và thu hẹp tranh luận về đúng phần quan trọng — không phải thay thế phán đoán của người làm.
Nói cách khác: data là la bàn, không phải người lái. Nó chỉ hướng đáng tin cậy, nhưng người vẫn cầm lái.
Cùng xây
Ra quyết định bằng data là một trong những thói quen định hình cách làm việc ở Equarus: đặt câu hỏi rõ, chọn đúng chỉ số, đọc trung thực, quyết đủ nhanh, rồi đo lại. Nó giữ cho công ty gắn với thực tế, và cho phép cả người mới có tiếng nói dựa trên bằng chứng.
Nếu bạn tin vào số hơn cảm tính, xem bốn giá trị cốt lõi, tìm hiểu con đường sự nghiệp, hoặc xem các vị trí đang tuyển.
Cùng chúng tôi build brands.
Nếu bạn thấy mình hợp với cách Equarus nghĩ và làm, hãy xem các vị trí đang mở.